Inicio

A PERVERSA NATURALIDADE DO PATRIARCADO; A MANEIRA DE EMPREGAR A LINGUA PARA CAMBIAR O MUNDO; OS ESTEREOTIPOS DE XÉNERO NA FALA COTIÁ DE MULLERES E HOMES; O TRATAMENTO DA VIOLENCIA DE XÉNERO NOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN; PRÁCTICAS E POLÍTICAS DISCRIMINATORIAS; OS MITOS DO AMOR ROMÁNTICO; PROPOSTAS EDUCATIVAS DE USO SEGURO CONTRA A SEXTORSIÓN NAS REDES SOCIAIS; MODELOS DE COMUNICACIÓN NA CONSTRUCCIÓN DOUTRAS MASCULINIDADES; A FICCIÓN AUDIOVISUAL E A VIOLENCIA CONTRA AS MULLERES; A ANÁLISE DAS SERIES DA NOSA INFANCIA E OS MANDATOS DE XÉNERO; COMO ALCANZAR A FELICIDADE MEDIANTE OS SENTIMENTOS; EMMEMOCIONARSE; A ÉTICA E A ESTÉTICA DOS MODELOS DE BELEZA EN PUBLICIDADE E MODA; EMPREGAR O ARTE PARA ACADAR A IGUALDADE

Os estereotipos cotiáns alimentan as ideas nesgadas do que é “normal" e aceptable, servindo para lembrar cales son as condutas “correctas" ou cal é a silueta corporal de preferencia. Tamén serve como escusa para non tomar demasiado en serio as liberdades e os dereitos civís das persoas que segundo os estereotipos, deben “ser vistas, pero non ouvidas". Forza a mulleres e nenas a asumir funcións que quizá non escollerían libremente, ou a gastar enerxía loitando contra as ideas preconcibidas acerca do papel que desempeñan no mundo. Así mesmo, os estereotipos tamén afectan aos homes nas decisións que adoptan, tanto no ámbito persoal, como no laboral. Poida que queiramos aceptar que vivimos nunha cultura corporativa comercial que ditamina que a mocidade e a beleza son indispensables e que a dispoñibilidade sexual é de vital importancia. Poida que queiramos aceptar que vivimos nun mundo mediático desnaturalizado, de brillo e colorete pero, por lei, todos e todas, temos que aceptar e defender a igualdade de dereitos entre homes e mulleres, así como o dereito a non ser obxecto de discriminación.

O uso da linguaxe incluinte é moi importante para avanzar cara á igualdade pois ten a potencialidade de transformar a realidade nomeada para facer presentes ás mulleres e, en xeral, ás persoas sen voz no ámbito social e, deste xeito visibilizar a súa actividade no interior de calquera sociedade o que redundará en beneficio da igualdade de trato.

En aras de promover unha cidadanía máis igualitaria, teremos que aprender a ser persoas críticas coa linguaxe publicitaria e aprender a utilizar modelos que valoren a presenza de mulleres e homes con distintas características físicas, étnicas, socioeconómicas e de idade, para representar a todas as persoas que existen na sociedade de forma real, a fin de construír modelos de referencia, ampliar expectativas e propor distintas actitudes, comportamentos e valores que garantan que a comunicación que se emita, desde os diferentes espazos nos que podamos participar se correspondan cos principios de igualdade de oportunidades entre mulleres e homes.

A sociedade da información e as tecnoloxías que lle dan soporte (Tecnoloxías da Información e Comunicación-TIC) supoñen unha fonte única de oportunidades, porque poñen ao alcance do mundo enteiro unha enorme cantidade de información e recursos para informarse, formarse, coñecer, intercambiar. O uso das TIC e, particularmente, o acceso a Internet, convértense nun indicador fundamental do benestar social e da competitividade dos Estados e rexións. As TIC representan unha xanela aberta ao mundo, unha ferramenta que facilita a comunicación instantánea dun lugar a outro do planeta, un instrumento extraordinario para a educación e a formación, unha fórmula sinxela de realizar trámites e xestións sen necesidade de desprazamentos, polo tanto, unha maneira inmellorable de manternos interconectadas e interconectados.

Neste contexto dinámico e interactivo debemos coñecer e analizar, desde a perspectiva de xénero as potencialidades, as limitación e os perigos de ditas redes sociais así como os dereitos que nos asisten no seu uso (dereito á honra, á intimidade e á propia imaxe).

As imaxes que representan ás mulleres e aos homes, como persoas reais ou figuradas, a través das distintas linguaxes que manexamos (oral, icónica, escrita, plástica, audiovisual) facilitan unha determinada percepción da realidade. Se a linguaxe que utilizamos é sexista, racista, homófoba... reproduciranse roles e estereotipos de xénero no acto comunicativo, entre as persoas que exerzan de emisoras e as que fan de receptoras das mensaxes, que, como educadoras/es, deberemos saber analizar e avaliar co obxecto de contribuír a que se constrúan e difundan outras imaxes libres de calquera condicionante social e cultural.

Os estereotipos sexistas que se presentan nos medios de difusión son, con frecuencia, discriminatorios, degradantes e ofensivos para as mulleres e tamén para moitos homes. Debemos reflexionar sobre os modelos de comunicación de masas para tratar de ter as ferramentas que nos permitan suprimir a proxección constante de imaxes negativas e degradantes da muller nos grandes medios de comunicación, sexan electrónicos, impresos, visuais ou sonoros.

Sen dúbida, a publicidade, tan permeable ao que ten éxito, recolle o que a sociedade pensa, debate e elabora. Pero os anunciantes e as axencias de publicidade non son axentes neutros e imparciais: sinxelamente, algunhas imaxes da muller venden máis que outras. Como é a imaxe da muller máis rendible para o mercado? Que repercusión social ten esta imaxe proxectada?

A publicidade é unha ferramenta orientada a vender produtos. Ese é o seu obxectivo último. Pero un elemento comunicativo da envergadura da publicidade non pode deixar de ter importantes repercusións no imaxinario social. Xustamente por iso, a publicidade transmite valores e sitúase ideoloxicamente cunha gran capacidade de influencia, grazas ás estratexias de persuasión que vén desenvolvendo desde hai décadas.

Por isto, neste curso non podemos pasar da ética e estética dos modelos de beleza en publicidade e moda, que como sinala Patrícia Soley-Beltrán, é “claramente, unha fantasía de «beleza eterna» concibida para unha moza, predominantemente branca, delgada e rodeada por unha aura de poder e status desexable e alcanzable, se se consumen os produtos axeitados”.

Pero ademais, dende a década dos 80 ese espazo entre a contracultura e un renovado activismo social que chamamos contrapublicidade, estase a fraguar unha identidade propia, non só en canto crítica da sociedade de consumo e as súas formas de expresión. Hoxe en día son innumerables os proxectos que, dende distintos puntos do planeta, conflúen na crítica ao papel ideolóxico da publicidade, pero á vez manteñen un compromiso coa experimentación lingüística e a provocación expresiva. Son proxectos que discuten abertamente co monólogo dos valos comerciais, a publicidade dos hipermercados ou os medios de masas; apropiándose, como fixera a arte pop, da linguaxe que se escoita nas cidades, na televisión, nos anuncios. E con todo, toda esa dimensión lingüística de nada serve sen o sustento dunha crítica ben fundamentada á inxusta distribución dos recursos do planeta e á espiral consumista que a mantén.

Nun momento histórico como o actual, onde a cultura audiovisual o impregna todo, é, a través de cada un dos formatos audiovisuais “cine, televisión, vídeo, internet”, como podemos coñecer a imaxe real que posúe a sociedade sobre a identidade de xénero e a diversidade sexual. O audiovisual é unha das mellores ferramentas de representación das transformacións e cambios sociais e tamén pode ser un medio dinamizador e de transformación cultural (e ideolóxica) cara á igualdade. Unha ferramenta básica de visibilidade a todas aquelas identidades reprimidas e ocultadas.

Obxectivos

• Promover a participación e integración entre escola e comunidade a fin de desenvolver accións que permitan detectar os problemas educativos e sociais que os afectan e aportar alternativas de solución que contribúan a mellorar a sociedade na que vivimos.
• Facilitar o encontro de profesionais dos distintos ámbitos de intervención relacionados coa igualdade de oportunidades, especialmente o profesorado, favorecendo o intercambio de experiencias e o apoio mutuo.
• Entender as relacións existentes entre familia, escola, comunicación social e igualdade de oportunidades entre mulleres e homes.
• Debater sobre a educación en igualdade nos ámbitos educativo e social, favorecendo unha reflexión sobre a igualdade como compromiso educativo.
• Coñecer e analizar boas prácticas para o desenvolvemento de actuacións igualitarias na escola mediante a revisión das ferramentas habitualmente empregadas e a análise de novas propostas.
• Facilitar o intercambio de experiencias e o aproveitamento de materiais e recursos diversos sobre as temáticas propostas.
• Incrementar o número de homes sensibilizados e que participan activamente a favor da igualdade de oportunidades.
• Comprender a importancia da sensibilización para promover o cambio de mentalidades, actitudes e prácticas en relación cos procesos educativos que favorezan a comunicación igualitaria.
• Abrir espacios de reflexión en torno ao sexismo que existe na comunicación humana, ofrecendo alternativas e proporcionando instrumentos para que, desde calquera ámbito, se potencie a utilización dunha linguaxe non sexista e se trate a información desde parámetros non discriminadores.
• Dispoñer de recursos (simbólicos, semánticos, gramaticais, etc) para articular alternativas á comunicación sexista, racista, homófoba, etc.
• Capacitar ao alumnado no manexo de técnicas para rachar cos estereotipos sexistas e evitar a súa reprodución.
• Fomentar un uso seguro, responsable e saudable de internet e das diferentes redes sociais, fomentando as oportunidades e reducindo as ameazas.
• Facilitar ao profesorado e ás familias o coñecemento de potenciais perigos do uso das redes sociais (contacto con persoas extranas, ciberbullying, acceso a contidos nocivos,...) así como o establecemento de medidas e estratexias de protección.

Público a quen vai dirixido

• Alumnado universitario.
• Profesorado.
• Diplomadas/os, licenciadas/os, doutoras/es ou profesionais que traballen en institucións públicas ou privadas e que queiran ampliar os seus coñecementos previos, ou incorporar por primeira vez a perspectiva de xénero e a igualdade de oportunidades na súa practica profesional ou no seu acervo de coñecementos.
• Profesionais e persoal técnico de institucións públicas e privadas: Concellos, Comunidades Autónomas, Administración do Estado.
• Educadoras/es sociais.
• Traballadoras/es Sociais e Orientadoras/es.
• Profesionais dos medios de comunicación.
• Community manager e profesionais da comunicación en Social Media.
• Educadoras/es, ANPAs, Asociacións sociais e/ou culturais, Fundacións, ONG´S, Partidos políticos, Sindicatos,...

TEXTO COMPLETO CURSO DE VERÁN 2013:

• GALEGO

• CASTELÁN